Invulling geven aan de ‘Inclusieve Metropool’

  • 15-8-2018 08:05
Op 28 juni vond in Zaanstad de vierde en afsluitende Kennis- en Netwerkdag Metropoolregio Amsterdam plaats. Het thema luidde ‘De Inclusieve Metropool’. Duidelijk werd dat de Metropoolregio Amsterdam nog voor tal van uitdagingen staat om zich daadwerkelijk te ontwikkelen tot een regio met kansen voor iedereen.

Burgemeester van Zaanstad Jan Hamming refereerde in zijn openingswoord aan het evenement van de State of the Region, waar van meerdere kanten werd gepleit om het thema Inclusiviteit inhoud te geven in de MRA. Het kan toch niet zijn dat er in een MRA, een dynamische en krachtige regio, buurten zijn als Poelenburg in Zaandam waar een derde van de kinderen opgroeit in armoede. “Hoe kunnen we economische groei gepaard laten gaan met het geven van kansen aan iedereen, een MRA waar plek is voor allen?”, aldus Hamming. Dat is volgens hem een van de grote uitdagingen voor de Metropoolregio Amsterdam als we de MRA Agenda actualiseren. Dagen als deze kunnen eraan bijdragen om inzichten te delen en aan te scherpen. 

Inclusieve arbeidsmarkt
Bas ter Weel (UvA/SEO, SER) hield de zaal voor hoe de arbeidsmarkt op dit moment in elkaar steekt, en hoe dat zich dan verhoudt tot de opgave van de energietransitie. De energietransitie zal op korte termijn zorgen voor meer banen, maar op lange termijn niet. De vraag voor de korte termijn is dan of het handig is om tijdens hoogconjunctuur deze handschoen op te pakken want de arbeidsmarkt is nu heel krap. “Die sinaasappel is wel uitgeperst” stelt Ter Weel. Is het niet slimmer om in de energietransitie te investeren zodra het economisch weer minder gaat. En zo’n transitie zet de inclusieve arbeidsmarkt onder druk. Maar, we zijn er zelf bij, dus we moeten zelf zorgen dat in de rokende schoorsteen geen granieten blok op het vuur ligt, maar een mooi houtblok.  

Annelies Spork (House of Skills) en Edwin Oskam (MRA Energietransitie) beaamden dit. We moeten inderdaad zorgen dat transities ons niet zomaar overkomen. Morgen beginnen, maar met verstand! En, zorgen dat we de mismatch op soft skills verkleinen om de arbeidsmarkt inclusiever te maken. 

IKEA
Yolanda Somers (IKEA) hield de aanwezigen een spiegel voor. Het uitgangspunt van IKEA is dat ze altijd in bèta-modus zijn. IKEA is telkens bezig om zichzelf te vernieuwen, om te zorgen dat ze relevant blijven, nu en over tien jaar. Doen overheden dit ook voldoende? Er zijn grote trends te zien, van duurzaamheid tot demografische ontwikkelingen, van migratie tot economische ontwikkelingen. IKEA ziet bijvoorbeeld dat binnen de Randstad de bevolking sterk blijft groeien, met vooral jongeren. En dat die jongeren in de Randstad veelal alleen wonen in kleinere appartementen. In de Randstad richt Ikea zich dan ook op andere groepen dan bijvoorbeeld in een grensregio die krimp kent, en een winkel zal er dan ook anders uitzien. Ook speelt Ikea in op wensen van jongeren door bijvoorbeeld meubelabonnementen aan te bieden in plaats van alleen maar te koop. Ikea kijkt zo voortdurend om zich heen, nodigt mensen uit om hún ontwerp te maken, legt huisbezoeken af. Want, zo citeerde Somers de oprichter van Ikea: “most things still remain to be done… a glorious future”. 

Meekoppelkansen
Pieter Hooimeijer (Rli) vertelde over het advies De stad als gezonde habitat van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur. Hij gaf aan dat er enorme transities gaande zijn, die vooral enorme kansen geven vanuit gezondheidshoek. Kijk naar de ‘meekoppelkansen’. Zo heeft de energietransitie grote kansen door elektrificatie, wat zorgt voor meer rust en betere luchtkwaliteit, en door isolatie van de bebouwde omgeving waardoor het binnenmilieu kan verbeteren en temperatuurbeheersing beter wordt. Klimaatadaptatie van de openbare ruimte kan zorgen voor meer groen in de steden, wat leidt tot onder meer extra beweging en ontmoetingen. Ook de mobiliteitstransitie geeft handvatten, door af te stappen van iedereen een eigen auto, is er minder uitstoot, én gaan mensen actiever bewegen. En ook de stedelijke verdichting kan mensen uitnodigen om meer te lopen en te fietsen, omdat bestemmingen dichterbij komen te liggen. Al met al roept Hooimeijer op om de discussies rond de transities anders vorm te geven, door ze te framen rond gezondheid! 

Verdiepingsronde
Tijdens de verdiepingsronde gingen de deelnemers uiteen in vijf groepen voor de workshops:  

1. Ivo Schrijvers (Almere) en Ronald Mom (Amsterdam) namen hun groep mee rond het MRA Loket Inclusieve Arbeidsmarkt. Een regionale aanpak waarmee de MRA de inclusieve arbeidsmarkt bevordert. De vijf grootste MRA-gemeenten (Almere, Amsterdam, Haarlem, Haarlemmermeer, Zaanstad) werken samen in een succesvolle pilot rondom een gestroomlijnde werkgeversbenadering op Schiphol.

2. Dorien Zevenbergen (Amsterdam) ging in gesprek over de Amsterdamse aanpak lerarentekort. Op dit moment heeft Amsterdam en grote opgave, met ca. 100 leraren te weinig. Er zijn al vele acties gaande om het aantal leraren te vergroten, waar andere gemeenten van kunnen leren. En een deel gaat nu zelfs al regionaal, met een gezamenlijke wervingscampagne voor de MRA.

3. Marijn Freud en Milko Buter (beiden Zaanstad) hielden een workshop met als thema: Leefbaarheid in de MRA-steden als regionale opgave? Poelenburg/Achtersluispolder als casus. Velen zullen Poelenburg kennen uit de media, maar wat gebeurt daar nu eigenlijk om de wijk te verbeteren? En hoe valt dat samen met de transformatie van de Achtersluispolder, in relatie tot de ontwikkelingen in Amsterdam HavenStad?

4. Tijdens de workshop Wonen voor iedereen? vertelden Hester Booi (Amsterdam), Henrike Klok (Rochdale) en Christian Schouten (Bouwinvest) onder leiding van Bob van der Zande (MRA) over de ontwikkelingen op de woningmarkt in de MRA, zoals onderzocht in het WiMRA-rapport. Hierbij gaven ze een inkijkje in hoe ontwikkelaars en corporaties omgaan met die ontwikkelingen.

5. Naar aanleiding van zijn presentatie in de ochtend, ging Pieter Hooimeijer (Rli) tijdens de workshop Gezondheid en de Omgevingswet samen met Tom Moons en Wouter Peeters (beiden Zaanstad) in gesprek met de deelnemers over de wijze waarop gemeenten de nieuwe Omgevingswet kunnen gebruiken om de leefomgeving te verbeteren en sociaaleconomische gezondheidsverschillen tegen te gaan.

Actualisatie MRA Actie Agenda
Terug in de raadszaal volgde het middagprogramma. Eerst nam Ilknur Dönmez (MRA Bureau) de zaal mee in de actualisatie van de MRA Actie Agenda. Een enorme opgave, waarbij zij, zoals ze zelf zegt, “een kleedje moet weven”. Met de bestaande opgaven, met de verschillende partners, met de verschillende platforms, met de verschillende regio’s, met de nieuwe vraagstukken. Eén van de vraagstukken is het opnemen van een sociale agenda, ofwel ‘de inclusieve metropool’. Hoe dat precies werkt is nog zoeken, maar een dag als deze helpt daarbij. 3 

Henri de Groot (VU, SER) vertelde als ‘huiseconoom’ van de MRA over de Economische Verkenningen MRA, en wat daar voor input uit naar voren komt voor die nieuwe MRA Actie Agenda. Hij maakte duidelijk dat hier duidelijke politieke keuzes voor liggen, waarin een afweging moet worden gemaakt: economisch groei versus gelijkheid, economische groei versus duurzaamheid, en specialisatie versus diversiteit. 

Aandachtspunten
De Groot sloot af met een sheet vol aandachtspunten voor de nieuwe agenda. Deze waren dan ook meteen voedingsbodem voor de paneldiscussie, waarin De Groot in gesprek ging met Dönmez, Duco Stuurman (Amsterdam) en Cis Apeldoorn (Zaanstad). Uit dit gesprek kwam naar voren dat die nieuwe agenda niet alleen gaat om extra of andere speerpunten formuleren. Het gaat er bovenal om hoe je die samenwerking samen doet. Op dit moment werkt de MRA nog veel samen vanuit de win-win gedachte. Maar echt spannend wordt het wanneer samenwerking een kwestie wordt van geven en nemen, dus van een afruil die pijn kan doen. En dat is bij kwesties rond inclusiviteit vrijwel altijd het geval. Hierbij is onder meer nodig dat de ambtenaren inzichtelijk maken wat de gevolgen zijn van sociaal beleid, zodat politici een afgewogen keuze kunnen maken. 

Al met al was dit een interessante afsluiting van de MRA Kennis- en Netwerkdagen, waarin Amsterdam, Almere, Noord-Holland en Zaanstad het voortouw hebben genomen. Bijeenkomsten waarin onder leiding van dagvoorzitter Marjolein Stamsnijder (Amsterdam) nieuwe kennis is opgedaan, kennis is gedeeld en mensen uit de metropool elkaar ontmoet hebben.

Download presentaties
- Pieter Hooimeijer
- Yolanda Somers
- Ilknur Dönmez
- Henri de Groot
- Bas ter Weel

Eerste drie edities
Over de eerste twee edities van de MRA Kennis en Netwerkdagen is verslag gedaan op de MRA-website. De derde editie vond plaats op donderdag 7 juni in de Nieuwe Bibliotheek in Almere. Lees verder >